Đặt nền móng khoa học cho giá trị mật ong Bến Tre
Trong bối cảnh ngành ong Việt Nam đang chuyển mình, cần chuẩn hóa nhằm chinh phục thị trường xuất khẩu rộng lớn, việc ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Năm 2022, tại “thủ phủ dừa Bến Tre” – một dự án khoa học cấp Quốc Gia đã được triển khai với mục tiêu giải quyết những điểm nghẽn cốt lõi của ngành:
- Kiểm soát chất lượng,
- Ổn định sản phẩm
- Gia tăng giá trị thương mại.
Dự án “Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ xây dựng mô hình kiểm soát và nâng cao chất lượng, giá trị của mật ong tại tỉnh Bến Tre” do Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý, với sự tham gia chủ trì của Công ty CP Mật ong Tín Phát (doanh nghiệp địa phương) và chuyển giao công nghệ từ Viện Hóa học các Hợp chất Thiên nhiên thuộc Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam được triển khai tại xã Châu Hưng, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre (nay là tỉnh Vĩnh Long).
Giải bài toán “chất lượng không đồng nhất” của mật ong truyền thống
Từ thực tế ngành mật ong Việt Nam tồn tại nhiều hạn chế:
- Sản xuất phân tán, quy mô nhỏ lẻ
- Chưa kiểm soát chặt chẽ độ ẩm và vi sinh
- Thiếu hệ thống tiêu chuẩn hóa và truy xuất nguồn gốc
Những yếu tố này khiến mật ong dễ:
- Lên men
- Tách lớp
- Không ổn định giữa các lô hàng
Dự án khoa học công nghệ tập trung giải quyết trực diện các vấn đề này thông qua việc xây dựng mô hình kiểm soát chất lượng toàn chuỗi, từ vùng nguyên liệu đến thành phẩm.
Dự án thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, Công ty CP Mật ong Tín Phát thực hiện
Chuỗi công nghệ hiện đại: Từ phòng thí nghiệm đến dây chuyền sản xuất
Triển khai dự án, hệ thống sản xuất của Tín Phát đã ứng dụng đồng bộ nhiều công nghệ tiên tiến:
- Lọc hai cấp qua gốm lọc
- Xử lý tia UV, loại bỏ các vi sinh không có lợi
- Bay hơi chân không và phun sương ở nhiệt độ thấp
- Đồng hóa chống kết tinh
Ứng dụng công nghệ sẽ:
- Giữ nguyên hương vị tự nhiên,
- Giảm thủy phần về mức tiêu chuẩn
- Tăng độ ổn định và thời gian bảo quản
Các quy trình trên cho phép sản phẩm đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường, đặc biệt là tiêu chuẩn xuất khẩu.
Chuẩn hóa toàn diện và động lực phát triển bền vững cho kinh tế nông thôn
Điểm cốt lõi của dự án không nằm ở một công đoạn riêng lẻ, mà là chuẩn hóa toàn bộ chuỗi giá trị:
- Vùng nguyên liệu: Kiểm soát nguồn hoa, môi trường nuôi ong
- Thu hoạch: Đảm bảo mật đạt độ “chín” tự nhiên
- Chế biến: Ứng dụng công nghệ xử lý hiện đại
- Đóng gói – bảo quản: Đảm bảo an toàn thực phẩm và tính ổn định
Hiện nay, Công ty Cổ phần Mật ong Tín Phát đã vận hành hệ thống sản xuất với công suất hàng trăm tấn mỗi năm, cung ứng ổn định cho thị trường trong nước.
Không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, dự án còn góp phần nâng cao thu nhập cho người nuôi ong, ổn định vùng nguyên liệu, thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao,… Đây cũng là định hướng phù hợp với chiến lược phát triển nông thôn bền vững, nơi khoa học – công nghệ đóng vai trò là động lực tăng trưởng.
Khi khoa học trở thành “chứng chỉ niềm tin”
Dự án khoa học – công nghệ mang lại cho Tín Phát những lợi thế cốt lõi:
- Lợi thế tiêu chuẩn hóa: Đáp ứng OCOP 4 sao cho 3 dòng sản phẩm ngay trong quá trình triển khai (2022-2025), tiến tới các tiêu chuẩn quốc tế.
- Lợi thế thương hiệu: Việc tham gia dự án cấp Nhà nước tạo nền tảng về xây dựng hình ảnh “mật ong khoa học” với công nghệ ưu việt và hiệu suất vượt trội so với sản xuất thủ công trước đây.
- Gia tăng giá trị, từ nguyên liệu thô đến sản phẩm đa dạng:
- Mật ong hoa dừa, hoa nhãn
- Mật ong ruồi, mật ong rừng tự nhiên
- Mật ong nghệ viên
- Sữa ong chúa và sản phẩm chăm sóc sức khỏe
Sản phẩm mật ong đóng chai của Tín Phát có hạn sử dụng đến 8 năm
Từ một sản phẩm nông nghiệp truyền thống, mật ong Tín Phát – Bến Tre đang từng bước chuyển mình thành sản phẩm có giá trị cao, được kiểm soát bằng khoa học và định vị bằng thương hiệu.
Dự án khoa học công nghệ không chỉ giúp Công ty Cổ phần Mật ong Tín Phát nâng cao năng lực cạnh tranh, mà còn góp phần khẳng định chất lượng, cùng đưa nguồn mật Việt Nam ra thế giới: lấy tiêu chuẩn làm nền tảng, lấy công nghệ làm đòn bẩy, và lấy chất lượng làm cốt lõi phát triển bền vững.
